De fasen van hervestiging

Selectie van de vluchtelingen

Eerst voert UNHCR (VN Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen) een eerste schifting door in de dossiers. In tweede instantie worden er selectiemissies georganiseerd door het CGVS (Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen), gevolgd door een reeks culturele oriëntatiemissies onder leiding van Fedasil (Federaal Agentschap voor de Opvang van Asielzoekers). De selectie van de vluchtelingen gebeurt op basis van de criteria uit de Conventie van Genève.

De reis

De praktische organisatie van de reis wordt toevertrouwd aan IOM (Internationale Organisatie voor Migratie). Met hulp van Buitenlandse Zaken en de Belgische ambassades, zorgt IOM voor de nodige reisdocumenten waarmee de vluchtelingen het land kunnen verlaten, voor het boeken van zowel lokale als internationale vluchten, voor reisbijstand bij vertrek, transit en aankomst, inclusief het faciliteren van immigratie- en douaneformaliteiten in samenwerking met de Belgische autoriteiten. 

Formele asielaanvraag in België

Bij hun aankomst in België dienen de vluchtelingen een asielaanvraag in bij de Dienst Vreemdelingenzaken. Deze fase is een formaliteit aangezien hun dossier al gekend is en ze reeds een positief advies hebben gekregen van het CGVS. Zo krijgen de vluchtelingen zo snel mogelijk hun statuut.

Verblijf in opvangcentra

Fedasil staat in voor de eerste opvang, de vluchtelingen krijgen een plaats aangeboden in het federaal opvangcentrum van Sint-Truiden of Pondrôme.

Tijdens het verblijf in een opvangcentrum wordt hun administratie in orde gebracht (vluchtelingenattest en bewijs van inschrijving in het vreemdelingenregister). Dankzij het verblijf in een centrum hebben vluchtelingen ook rechtstreeks en snel toegang tot gespecialiseerde sociale en medische diensten. Bovendien bereidt elk centrum een basisintegratieprogramma voor deze vluchtelingen voor. 

Verhuis naar de gemeentes en integratie

Na het verblijf in een collectief opvangcentrum, worden de hervestigde vluchtelingen in een lokaal opvanginitiatief (LOI) in een gemeente opgevangen. Daar mogen zij zes maanden verblijven. Conform het nieuwe opvangmodel zijn deze lokale opvanginitiatieven plaatsen die ter beschikking worden gesteld van erkende vluchtelingen (in dit geval dus de hervestigde vluchtelingen). Ze worden beheerd door OCMW's (sociale hulpdiensten van de gemeentes). 

Een OCMW dat hervestigde vluchtelingen opvangt in een LOI, kan zich kandidaat stellen om daarna ook buiten het opvangnetwerk huisvesting te zoeken voor de vluchtelingen en hen gedurende een jaar te begeleiden. In dat geval wordt het OCMW een volwaardige operator in het proces van hervestiging: ze zorgen voor hulp bij de integratie en voor sociale begeleiding van de vluchtelingen.

Extra begeleiding wordt ondersteund door de ngo's Caritas en Convivial die de voorbije jaren veel ervaring hebben opgebouwd inzake steun aan hervestigde vluchtelingen. Het ultieme doel van deze begeleiding is dat de vluchtelingen autonoom kunnen functioneren in de Belgische maatschappij.